Ναυάγιο Αγία Ζώνη ΙΙ – Συνέντευξη με την Περιβαλλοντολόγο Τάνια Τάκου


 

Με αφορμή την πρόσφατη οικολογική καταστροφή, που συντελέστηκε στο Σαρωνικό κόλπο, από το ναυάγιο του δεξαμενόπλοιου «Άγια Ζώνη ΙΙ» και την διαρροή περίπου 2.500 τόνων μαζούτ στην θάλασσα, ζητήσαμε από την περιβαλλοντολόγο κα. Τάνια Τάκου, να μας ενημερώσει σχετικά με τις επιπτώσεις που προκαλούνται από μία τέτοιου μεγέθους καταστροφή,  στην χλωρίδα και πανίδα της θαλάσσιας περιοχής του Σαρωνικού.

Ερώτηση: Κυρία Τάκου, πείτε μας τι ακριβώς συμβαίνει μετά από ένα τέτοιο ατύχημα;

Καταρχάς ας ξεκινήσουμε σημειώνοντας ότι το περιστατικό αυτό που συνέβει στο Σαρωνικό αποτελεί ένα σοβαρό έγκλημα. Αποτελεί μία τεράστια οικολογική καταστροφή με σημαντικές άμεσες και έμμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η ακριβής φύση και η διάρκεια των επιπτώσεων από τέτοια ατυχήματα, εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες όπως:

  • Το είδος και η ποσότητα του πετρελαίου που διέρρευσε
  • Τα φυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής
  • Οι καιρικές συνθήκες και η εποχή.

Όταν το πετρέλαιο χυθεί στη θάλασσα,  ξεκινά άμεσα μία σειρά χημικών αλλαγών. Τα πετρέλαια  μετατρέπονται με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τον τύπο τους. Μερικές από τις διαδικασίες που προκαλούνται,  οδηγούν  μέρος του πετρελαίου να εγκαταλείψει την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ κάποιες άλλες,  προκαλούν το έλαιο που παραμένει στην επιφάνεια να γίνει πιο ανθεκτικό.

Τις πρώτες στιγμές τις διαρροής του πετρελαίου, το φρέσκο λάδι απλώνεται πάνω από την επιφάνεια του νερού, αρχικά ως κηλίδα. Μετά από μερικές ώρες, η κηλίδα  αρχίζει να διαλύεται και να σχηματίζει λεπτές ταινίες παράλληλα με την κατεύθυνση του ανέμου.

Μετά από μερικές ώρες, κομμάτια από την  κηλίδα είναι  όλο και περισσότερο εμφανή σε σύγκριση με τις αρχικές λεπτές στρώσεις οι οποίες έχουν την εμφάνιση ενός ουράνιου τόξου, τέλος τα παχύτερα στρώματα της πετρελαιοκηλίδας συγκεντρώνονται δημιουργώντας μία πιο «συμπαγή» θα λέγαμε μάζα.

Και το κύριο ζήτημα μακροπρόθεσμα θα είναι οι ποσότητες που θα καταλήξουν στον πυθμένα και οι οποίες δύσκολα μπορούν να συλλεγούν!

Ερώτηση: Πείτε  μας  λίγο  ποιο είναι το μέγεθος της ζημιάς στο θαλάσσιο περιβάλλον από μίας τέτοιου μεγέθους περιβαλλοντικής καταστροφής;

Η ρύπανση με πετρελαιοειδή έχει ορισμένες άμεσες και ορισμένες μακροπρόθεσμες συνέπειες. Οι άμεσες συνέπειες, εκτός από το αισθητικό, είναι η επίδραση που έχει όλο αυτό στους θαλάσσιους οργανισμούς, καλύπτοντας ένα μεγάλο φάσμα. Από τοξικότητα, μέχρι και πνιγμό. Η παρουσία τοξικών δεν προκαλεί πάντοτε τη θνησιμότητα, αλλά μπορεί να προκαλέσει προσωρινές επιδράσεις, όπως νάρκωση και μόλυνση των ιστών των θαλάσσιων οργανισμών, επιδράσεις οι  οποίες συνήθως υποχωρούν με το χρόνο.

Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση (διαρροή μαζούτ), η θαλάσσια μόλυνση μπορεί να επηρεάζει συγκεκριμένα όργανα των θαλάσσιων οργανισμών οδηγώντας τα στον θάνατο.  Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι οργανισμοί, οι οποίοι ανεβαίνουν στην επιφάνεια για να αναπνεύσουν (φώκιες, θαλάσσιες χελώνες κ.τ.λ.)  ή βουτάνε στο νερό για να βρουν τροφή (θαλασσοπούλια).

Εκτός όμως από τα παραπάνω, όταν μία πετρελαιοκηλίδα φθάσει στην ακτή, οι επιπτώσεις στους πληθυσμούς στην παλιρροιακή ζώνη και στις διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα δίπλα στη θάλασσα, είναι τεράστιες!

Πολλά είδη πουλιών που τρέφονται από την ακτή και φωλιάζουν στη θάλασσα, τα ψάρια και τα οστρακοειδή που ζουν στις παράκτιες περιοχές κινδυνεύουν κυριολεκτικά με αφανισμό!

Ερώτηση: Κυρία Τάκου όπως  πιθανόν γνωρίζεται στην ευρύτερη περιοχή μας υπάρχουν αρκετές οστρακοκαλλιέργειες και ιχθυοτροφεία. Υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης;

Φυσικά και υπάρχει κίνδυνος και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο, το κράτος θα πρέπει άμεσα, να πάρει όλα εκείνα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία  των καταναλωτών,  αλλά και των επαγγελματιών.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως η ρύπανση που έχει προκληθεί στον Σαρωνικό,  είναι μία μακροχρόνια οικολογική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας, θα χρειαστεί ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα (για τη συγκεκριμένη τραγωδία, ειδικοί κάνουν λόγο για αποκατάσταση που διαρκέσει 5-10 χρόνια, καθώς τόσο χρειάζεται  η φύση να διορθώσει τη ζημιά που έχει υποστεί το οικοσύστημα).  Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σας τονίσω, ότι σε αντίστοιχες περιβαλλοντικές καταστροφές,  το χρονικό διάστημα της πλήρους απορρύπανσης του οικοσυστήματος και αποκατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ξεπέρασε σε κάποιες περιπτώσεις τα δέκα ή και τα δεκαπέντε χρόνια!

Μάλιστα το μέγεθος της καταστροφής είναι τόσο μεγάλο που από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω,  έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον όλων των διεθνών οικολογικών οργανώσεων.

Μάλιστα το WWF Ελλάς, ως άμεσα ενδιαφερόμενη περιβαλλοντική οργάνωση, το χαρακτηρίζει ως περιβαλλοντικό έγκλημα,  και έχει δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής, με σκοπό την υποστήριξη της κατηγορίας του περιβαλλοντικού εγκλήματος και την αποκατάσταση της οικολογικής ζημιάς.

Κυρία Τάκου σας ευχαριστούμε θερμά για τις σημαντικές σας γνώσεις που μοιραστήκατε μαζί μας.

Κοινοποίηση σε :
Προηγούμενο άρθρο Το κάπνισμα αφήνει σημάδια διαρκείας στο DNA
Επόμενο άρθρο Η σημασία των εμβολιασμών